Delta — gevoeligheid voor de koers
Delta zegt hoeveel de optieprijs verandert als de onderliggende waarde één euro beweegt. Een call met delta 0,40 wint ongeveer 40 cent bij één euro stijging. Calls hebben een delta tussen 0 en 1, puts tussen 0 en −1.
Delta wordt ook gelezen als een ruwe kans dat de optie in-the-money afloopt. Dat is een handige vuistregel, geen exacte kans — delta komt uit een prijsmodel, niet uit een kansverdeling van de werkelijkheid.
Gamma — hoe snel delta verandert
Gamma is de verandering van delta per punt koersbeweging. Bij at-the-money-opties vlak voor expiratie is gamma het grootst: de delta kan daar binnen minuten van 0,3 naar 0,7 schieten.
Voor de koper is hoge gamma prettig — je positie versnelt in jouw voordeel. Voor de schrijver is het gevaarlijk: het verlies versnelt eveneens. En het is precies deze eigenschap die dealers dwingt te blijven hedgen, wat weer de basis vormt onder gamma exposure.
Theta — de rekening van de tijd
Theta is het bedrag dat een optie per dag aan waarde verliest doordat er tijd verstrijkt. Voor de koper is theta altijd een kostenpost, voor de schrijver een inkomstenbron.
Theta verloopt niet lineair maar versnelt naarmate de expiratie nadert. Bij 0DTE-opties is theta zo groot dat een positie die de hele dag "gelijk had" alsnog waardeloos kan aflopen.
Vega — gevoeligheid voor volatiliteit
Vega meet hoeveel de optieprijs verandert als de implied volatility met één procentpunt verandert. Kopers van opties zijn long vega: zij verdienen als de markt onrustiger wordt ingeprijsd.
Dit verklaart de klassieke teleurstelling rond kwartaalcijfers. Je koopt een call, het cijfer valt mee, het aandeel stijgt — en de optie zakt toch, omdat de ingeprijsde volatiliteit inklapt zodra de onzekerheid weg is. Dat heet volatility crush.
Vanna en charm — de tweede orde
Vanna is de verandering van delta bij een verandering van de volatiliteit. Charm is de verandering van delta door het verstrijken van tijd. Beide klinken academisch, maar ze verklaren waarom hedgestromen ook ontstaan als de koers stil staat: een dalende volatiliteit of simpelweg het aflopen van de dag verandert de delta van hele optieboeken. Meer daarover in de uitleg over vanna en charm.
De Greeks in één overzicht
| Greek | Meet de gevoeligheid voor… | Goed nieuws voor |
|---|---|---|
| Delta | de koers van de onderliggende waarde | wie de richting goed heeft |
| Gamma | de verandering van delta | de koper bij een snelle beweging |
| Theta | het verstrijken van tijd | de schrijver |
| Vega | de implied volatility | de koper bij oplopende onrust |
| Vanna | delta bij veranderende volatiliteit | niemand rechtstreeks; verklaart hedgestromen |
| Charm | delta bij het verstrijken van tijd | niemand rechtstreeks; verklaart hedgestromen |
De genoemde effecten zijn richtinggevend en gelden voor eenvoudige, losse posities. In combinaties kunnen ze elkaar opheffen of versterken.