De VIX: wat de angstindex wel en niet meet

De VIX is de bekendste volatiliteitsindex ter wereld, berekend door Cboe uit de prijzen van S&P 500-opties. Hij drukt uit welke beweeglijkheid de markt voor de komende dertig dagen inprijst — op jaarbasis, in procenten. "Angstindex" is een pakkende bijnaam en een misleidende omschrijving.

Redactie Stifters.nl · bijgewerkt 05-08-2026 · leestijd ± 3 min

Wat het getal betekent

Een VIX van 16 betekent dat de markt over de komende dertig dagen een beweeglijkheid van circa 16 procent op jaarbasis inprijst. Deel ruwweg door 16 en je hebt de ingeprijsde dagbeweging: ongeveer één procent per dag.

Grofweg wordt onder 15 als kalm gelezen, 15 tot 25 als normaal, boven 30 als gespannen en boven 40 als paniek. Dat zijn conventies, geen grenswaarden met betekenis.

Waarom de VIX omhoog gaat als de markt daalt

Bij dalende koersen neemt de vraag naar puts toe, waardoor hun implied volatility stijgt — en die IV is precies wat de VIX meet. De negatieve correlatie is dus geen wetmatigheid over de markt maar een gevolg van hoe beleggers zich indekken.

Belangrijk: de VIX heeft geen richting. Hij meet verwachte beweging, niet verwachte daling. Een hoge VIX bij een bodem gaat vaak gepaard met een scherpe stijging.

De VIX is niet verhandelbaar

Je kunt de VIX zelf niet kopen. Wat wel bestaat zijn VIX-futures, opties daarop en ETN's die futures doorrollen. Doordat de curve meestal in contango staat, verliezen die producten bij het doorrollen structureel waarde. Een long-VIX-ETN die jarenlang wordt aangehouden, gaat op termijn vrijwel altijd richting nul.

Dit is een van de duurste lessen in de recente beurshistorie: op 5 februari 2018 verloren enkele short-volatility-producten in één dag het overgrote deel van hun waarde en werden ze kort daarna geliquideerd.

Veelgestelde vragen

Wat meet de VIX precies?

De VIX meet de door de markt ingeprijsde beweeglijkheid van de S&P 500 over de komende dertig dagen, uitgedrukt in procenten op jaarbasis. Hij wordt berekend uit de prijzen van S&P 500-opties.

Voorspelt de VIX een beurscrash?

Nee. De VIX meet verwachte beweeglijkheid, niet richting. Een hoge VIX betekent dat de markt grote bewegingen inprijst, zowel omhoog als omlaag, en hoge waarden vallen historisch vaak samen met bodems in plaats van met het begin van een daling.

Kan ik in de VIX beleggen?

Niet rechtstreeks. Er bestaan futures, opties en ETN's op de VIX, maar die moeten doorrollen en verliezen daardoor in normale marktomstandigheden structureel waarde. Ze zijn ongeschikt om lang aan te houden.

Bronnen en verder lezen

De primaire bronnen waarop deze uitleg is gebaseerd. Ze zijn openbaar: controleer ons gerust.

  1. Cboe — VIX Index — Methodologie, actuele stand en documentatie van de VIX.
  2. Cboe Options Institute — Educatiemateriaal over opties en volatiliteit van de beurs die de VIX berekent.

Bronlinks gecontroleerd op 6 augustus 2026. Werkt er een niet meer? Laat het weten.

Educatief, geen advies. Deze pagina legt uit hoe iets werkt. Het is geen beleggingsadvies, geen aanbeveling en geen voorspelling. Handelen in opties en andere hefboomproducten is risicovol en de meeste particuliere traders verliezen geld. Zie onze disclaimer.

Marktstructuur visualiseren

Zelf naar dealer hedging-data kijken?

QuanticoCap Platform dat naar eigen zeggen dealer hedging-niveaus, gamma exposure en optie-flows op de Nasdaq visualiseert. Het platform richt zich op de Nasdaq en toont onder meer een DDF Heat Map van waar dealers volgens het model druk opbouwen. Wij leggen eerst in een transparante uitleg uit wat zo'n platform wel en niet kan — inclusief de aannames waar de cijfers op rusten.

Affiliate-link. Wij zijn zelf gebruiker van QuanticoCap.

Verder lezen